Kamışlo'da birlikte yaşamın sembolü: Yahudi Azra Çarşısı

Welat TV – Erbil

Rojava Kürdistanı'ndaki Kamışlo kenti, etnik, dini ve ulusal kesimleriyle renkli bir mozaik oluşturuyor. Kamışlo barış içinde bir arada yaşamayla tüm bölge halkları arasında sevgi ve kardeşlik mesajı veriyor.

Bu kentin bir asırdan fazla bir süredir devam eden, halk arasında ideal bir arada yaşama modelinin örneklerinden, en eski çarşılardan biri olarak kabul edilen Yahudi Çarşısı veya “Azra Çarşısı” olarak bilinen çarşıdır.

Çarşı şehrin göbeğinde yer alıyor ve Yahudiler, Hıristiyanlar, Kürtler ve Araplar dahil olmak üzere şehrin tüm sosyal ve etnik kesimleri bu pazarda ihtiyaçlarını satın alıyor.

Welat TV'ye konuşan Ermeni asıllı esnaf Bedros Xokas Xokasyan, çarşı hakkında bilgi verdi. Xokasyan, “1946 doğumluyum ve şu anda 78 yaşındayım. Babam bu dükkanı 1961 yılında komşumuz olan Yahudi Azra'dan satın almıştı. Nazik bir insandı ve iyi bir üne sahipti. Beni çağırır, bir tabağa tereyağı ve bal koyar ve bana verirdi” diyor.

Bedros Xokas Hokasyan sözlerine şöyle devam ediyor, "Bu çarşı çok eski bir çarşı, kuruluşu yaklaşık 1928 yılına kadar uzanmakta ve Yahudilerin Nusaybin şehrinden gelip burada evlerini yapıp dükkânlarını açmalarından önce bu pazar yoktu, ondan sonra da Hıristiyanlar ve Ermeniler Mardin'den, Diyarbakır'dan geldiler, Süryanilerle, Keldanilerle ve diğer kesimlerle birlikte burada yaşadılar."

Bu çarşıdaki eski dükkânlar tuğla ve ahşap direklerden yapılmış olup, halen halkın gönlünde yapısını ve çekiciliğini korumaktadır.

Azra'nın çarşıdaki dükkanının son sahibi şöyle diyor: “Benim adım Xaço ve bana Xaço Azra diyorlar, çünkü Azra'nın dükkanında çalışıyorum. 1993 yılında bu çarşıda çalışmaya başladım ve burası bölgenin meşhur bir çarşısı. Kına ve diğer ürünler gibi çeşitli popüler ürünler, baharatlar ve parfüm malzemelerinin yanı sıra, otlar ve şifalı karışımlar da bulunuyor. Fiyatlar mevcut ekonomik duruma göre makul.”

Onlarca yıldır varlığını sürdüren bu çarşı, insanların günlük ihtiyaçlarını karşıladığı ilk adres. Çarşı insanların kültür ve alışveriş alışkanlıklarıyla bağlantılı olarak hafızasında özgünlüğünü ve popülerliğini hala koruyor.

Yahudiler, kent merkezinden tarihi hamama kadar tüm merkezi kaplayan ve "Yahudi Çarşısı" olarak anılan mekan da dahil olmak üzere, şehrin pek çok simgesel yapısının kurulmasına katkıda bulundular.

Yahudiler 1931'de Suriye’de sayıları yaklaşık 30 bin kişiye ulaşmıştı. İsrail'in 1967'de Mısır ve Suriye'ye karşı kazandığı zaferin ardından bölgede yaşayan Yahudilerin çoğu Suriye hükümeti tarafından tacize maruz kalmıştı, bu da onları Suriye dışına göç etmeye zorladı ve sayıları her geçen yıl azaldı.

Kamışlo halkının büyük bir kısmı, kendileriyle birlikte yaşayan Yahudiler için “Sosyal hayatımızın ayrılmaz bir parçası” olarak bahsediyor. Yahudilerin gidişinin kalplerinde büyük bir boşluk bıraktığını ifade ediyorlar.

Kamışlo kentinde yaşayan son Yahudi kadının adı "Yazi Nehum" olduğu ve yaklaşık bir ay önce hayatını kaybettiği belirtiliyor.