Salah Derviş: Kürt meselesi Şam'da çözülür, Esed ciddiyse diyaloğa hazırız

Welat TV – Erbil

Suriye Kürt Demokratik İlerici Partisi Sekreteri Salah Derviş, ABD Başkanı Donald Trump'ın iktidara dönüşü ve bunun ABD'nin Suriye ve Kürdistan politikası üzerindeki etkisi başta olmak üzere, son dönemdeki bölgesel ve uluslararası gelişmelere ilişkin konuştu.

Welat TV'nin Salah Derviş ile yaptığı röportajda, Suriye'deki Kürt halkının bölgesel ve uluslararası değişimler nedeniyle karşı karşıya olduğu zorlukların yanı sıra, Trump'ın dış politikada beklenen eğilimleri ve bu yeni yönetimin Ortadoğu'ya neler getirebileceği gibi önemli konular ele alındı.

Derviş ayrıca ABD kuvvetlerinin bölgeden çekilmesi olasılığını ve Kürt partilerinin bu zorluklarla mücadeledeki rolünden bahsederek, Suriye'deki Kürt birliğinin öneminin altını çizdi ve ABD ile Türkiye'nin Kürt meselesine yönelik politikalarının etkisine dikkat çekti.

Röportajda ayrıca Arap partileriyle ilişkiler ve Kürtlere yönelik olumsuz algıyı değiştirme çabasının yanı sıra Suriye rejiminin Kürt meselesindeki tutumu ve meşru hakların elde edilmesi için müzakere gerekliliğine de değinildi. Bu röportaj aracılığıyla Derviş, bölgenin geleceğine ilişkin stratejik bir vizyon sunuyor.

Suriye Kürt Demokratik İlerici Partisi Sekreteri Salah Derviş'in Welat TV’ye verdiği özel röportaj:

*Welat TV: Pek çok kesim Trump'ın ikinci kez kazanmasını beklemiyordu. Bu konuda ne düşünüyorsunuz?

**Salah Derviş: Beklenen bir şeydi çünkü Biden pek bir şey sunmadı.

*Welat TV: Trump'ın ne yapacağını düşünüyorsunuz?

**Salah Derviş: Trump inandığı plan ve hedefler doğrultusunda ilerleyecek. Şunu kabul etmeliyiz ki Trump Amerikan kurumlarının atmosferinde büyümedi. ABD siyasetinde eski değil. Siyasi tecrübesi yok, askeri tecrübesi de yok. Trump, Biden'ın zayıf ve kırılgan politikaları sonucunda Amerikan halkının ona yönelmesiyle kazandı. Öte yandan Amerikan halkı tarihte hiçbir zaman kadın olan bir adayı başkanlığa seçmedi.

*Welat TV: Trump'ın zaferinin tercih olduğunu mu söylüyorsunuz?

**Salah Derviş: Trump, Amerika için çok para topladı ve daha fazla kazanma sözü verdi, aynı zamanda “Önce Amerika” sloganıyla Amerikan halkının çıkarlarını ve hizmetlerini gerçekleştirmek ve iç sorunları çözmek için de çok para harcayacağının sözünü verdi.

*Welat TV: Dış politikası bunu etkiledi mi?

**Salah Derviş: Dış politika açısından Cumhuriyetçiler, Demokratlara göre Amerikan politikalarına yönelik daha katı ve dikkatli, Trump'ın daha önceki yaklaşımını izleyeceğini düşünüyorum.

*Welat TV: Sizce Suriye krizi ve Rojava Kürdistanı konusunda neler sunacak?

**Salah Derviş: Trump, İran'ı baş düşman ve Ortadoğu ile çevresinin sorunlarının temel nedeni olarak görüyor, bu nedenle bölge ülkelerini de etkileyecek şekilde daha sert bir politika izleyeceğini düşünüyorum, şu anda İsrail ile aralarında olduğu gibi. İran'ın, Hamas ve Hizbullah gibi siyasal İslam grupları üzerindeki desteği ve etkisi nedeniyle, Trump hedeflerine ulaşmak için bu gruplara saldırabilir.

*Welat TV: Trump'ın Suriye Kürdistanı'ndan güçlerini çekeceğini düşünüyor musunuz?

**Salah Derviş: Bu, Amerika'nın Suriye Kürdistanı'ndaki çıkarlarına bağlıdır. Trump, mesela Türkiye'den bir çıkarı varsa, o yönde hareket edecek ve Amerika'nın çıkarına hizmet eden alanda kalmayı düşünecektir.

*Welat TV: Amerika'nın çekildiğini varsayarsak?

**Salah Derviş: Bu, Amerika'nın çıkarlarına bağlı olan, Amerikan yönetiminin hiçbir zaman karşı çıkmadığı bir ihtimal. Ayrıca şu anda Trump tarafından atanan yetkililer, geçmişlerinde hiçbir zaman ülkelerinin çıkarlarına karşı durmayan kişiler.

*Welat TV: Trump yönetimindeki birçok yetkili Kürt dostu. Bu nasıl bir rol oynayabilir?

**Salah Derviş: Bölgedeki çıkarlarını koruyabildiğimizde Trump ve ekibine yakın olacağımıza inanıyorum.

*Welat TV: Nasıl yani?

**Salah Derviş: Biz onların güçlü müttefiki olduğumuzda ve çıkarlarını tehlikeden koruduğumuzda. Ancak Trump Türkiye'nin, Amerika'nın çıkarlarını bizden daha fazla koruduğunu görürse, o zaman Türkiye'ye olan ilgisi de daha büyük olacaktır, aynı şekilde İran için de durum bu.

Ezilen ve zulme uğrayan bir halk olduğumuzu ve Amerika'nın yanımızda olması gerektiğini söylediğimizde Trump bir hayır kurumu olarak yanımıza gelmez. Trump her zaman "Önce Amerika'nın çıkarları" diyor.

*Welat TV: Bundan sonraki aşamada Kürt partileri olarak sizden neler bekleniyor?

**Salah Derviş: Amerikan politikasını ve bundan sonraki aşamada nereye gideceğini anlamalı, incelemeli, düşünce ve vizyonumuzda daha rasyonel bir şekilde birleşmeliyiz. Çünkü bireyler olarak meseleleri tek başımıza değerlendiremeyiz, ancak bir masada bir araya gelirsek, bir sonraki aşamanın gerekliliklerini ve bunun Avrupa'daki dostlarımız ve uluslararası toplum üzerindeki etkisini anlayabiliriz.

*Welat TV: Erdoğan'ın -Trump'ın zaferinden sonra- güvenli bölge kurma gerekçesiyle yeniden Suriye Kürdistanı'na operasyon düzenleme tehdidini nasıl görüyorsunuz?

**Salah Derviş: Erdoğan'ın bu tehditleri, Suriye rejimi liderinin şu ana kadar taleplerine yanıt vermemesinden kaynaklandığına inanıyorum. Beşar Esed'in pes etmesi için zaman zaman saldırı düzenleme tehdidinde bulunuyor.

Bütün bu tehditler yersizdir, çünkü Suriye Kürdistanı'ndaki Kürtler Türkiye'ye karşı hiçbir hata yapmadı.

*Welat TV: Türkiye'nin terörist olarak kabul ettiği partilerin bazı sembol ve görsellerini dalgalandırmak bir hata sayılmaz mı?

**Salah Derviş: Buna hiç şüphe yok, ama biz Suriyeli Kürtler ve Suriyeli Kürt partileri olarak Türkiye'nin bize karşı kışkırtılmasından yana değiliz, Suriye Kürdistanı'nda ve Türkiye Kürdistanı'nda barış içinde Kürt halkının haklarının verilmesinden yanayız. Kürt halkının çıkarlarına hizmet etmeyen sloganlar atmak bize olumsuz olarak etki ediyor ve buna gerek yok. Biz meşru ulusal haklarımızı barışçıl bir şekilde ve yalnızca Şam'dan talep ediyoruz.

*Welat TV: Şam Kürt halkına herhangi bir hak tanır mı?

**Salah Derviş: Suriye Anayasası'na göre Kürt halkının haklarının Anayasa'da kabul edilmesi ve korunması gerekiyor, birbirini takip eden hükümetler ne olursa olsun, bugün mevcut olan tüm ülkeler bölgeden çekilebilir ve biz Suriye halkıyla baş başa kalırız. Biz bu ülkenin bir parçası olduğumuz için Suriye halkının da bizi bir parçası olarak kabul etmesi gerekiyor ki haklarımızı talep edebilelim. Çünkü bizim kavgamız Türkiye, İran ve Irak ile değil, bu konu Şam'dadır.

*Welat TV: Suriye'deki Arap siyasi partileri Kürtleri kabul eder mi?

**Salah Derviş: Kürtleri ortak kabul edeceklerine şüphe yok, ama bu konu çaba ve çalışma gerektiriyor.

*Welat TV: Ne yapılması gerekiyor?

**Salah Derviş: Partimizin merhum eski sekreteri Hamid Derviş'in, Arap partileriyle büyük çaba harcadığını ve onlara Kürt meselesini kabul ettirdiğini hatırlıyorum, zira birbirini izleyen hükümetler onlarca yıldır Arapları korkutuyordu. Kürtlerin işgalci, bölücü olduğunu ve devleti parçalayacaklarını iddia ediyorlardı. İnsanların zihinlerinde hakim olan bu bakış açısını, bu anlayışı değiştirmek, bize olan bakış açılarını iyileştirmek bizim görevimiz.

*Welat TV: Yıllardır Suriye Koalisyonundaki siyasi çalışmalarınızda, Arap partilerinin Kürt halkına yönelik olumsuz bakış açısını değiştirebildiniz mi?

**Salah Derviş: Kürt halkının talepleri hakkındaki gerçeği öğrendiklerinde birçok kişinin bakış açısı değişti ve değişecek. Rejimin onlara Kürtlerin ayrılıkçı olduğunu ilan etmesi başka bir şey, birleşik bir Suriye içerisinde geri kalanlarla ulusal ve siyasi hak ve taleplerimizde eşitlik talep ettiğimizde Arapların anladığı başka bir şey olacak, bu bize bağlı.

*Welat TV: Siz “Kürt Demokratik İlerici Partisi” olarak talepleriniz nelerdir?

**Salah Derviş: Parti olarak son 16. Kongremizde “Suriye halkının meşru ulusal hakları gelecekte sorun teşkil etmeyecek şekilde” sloganını yükselttiğimizi duyurmuştuk.

*Welat TV: Neden geleceğin devlet biçimini özyönetim, federalizm veya ademi merkeziyetçilik olarak belirlemediniz?

**Salah Derviş: Halkımızın haklarını talep etmek için müzakere masasına oturduğumuzda şeklin belirleneceğini, böylece kendi imkanlarımız ve rakibimizin imkanlarını öğrenebileceğimizi söyledik.

*Welat TV: Pek çok lider, muhalefeti razı etmek için büyük haklar talep ediyor. Bu konuda ne düşünüyorsunuz?

**Salah Derviş: Rahmetli Hamid Derviş'in bir sözü var: “Müzakerelerde her zaman iki kişi kaybeder: Çok talep eden ve az veren.” Taleplerinizde ölçülü olduğunuzda, daha çok başarılı olursunuz. Devletten istesek, bize federalizm verirler mi mesela? Kesinlikle öyle değil, ama talebimiz ölçülü, gerçekçi ve ulaşılabilir olmalı ki başkaları bizden korkmasın ve yanımızda olsun.

*Welat TV: Türkiye'nin saldırı tehditlerini ciddi buluyor musunuz?

**Salah Derviş: Evet, ciddi görüyorum çünkü bu ilk değil, daha önce de tehditlerini gerçekleştirmiştiler. Devlet Bahçeli ve Erdoğan'ın son açıklamalarına sevinmiştik, Türkiye'de Kürt meselesine bir çıkış yolu bulma ihtimalini bekliyorduk, ama Ankara'nın saldırıları gidişatı değiştirdi.

*Welat TV: Rota değişikliğinin nedeni Ankara'nın saldırıları mıydı?

**Salah Derviş: Arkasında kim varsa, Türk yetkililerinin, Kürtleri Türk halkının gözünde ve zihninde bir öcü haline getirdiğinin ve bu nedenle Kürtlere sayısız düşman yarattığının ve savaştığının farkında olması gerekir. Bu nedenle, görüşmeleri bir anda masaya yatırdıklarında, birçoğu çözümün önünde duracak ve onu engellemek için sorunlar yaratacaklardır.

*Welat TV: Esed'in Erdoğan'la görüşmesi yönünde çabalar vardı, ama Rusya Devlet Başkanı'nın temsilcisi geçtiğimiz günlerde bu görüşmenin şu an için uygun olmadığını ifade etti. Bu konu hakkında ne düşünüyorsunuz?

**Salah Derviş: Bunun sebepleri Gazze Savaşı ve Lübnan Savaşı da dahil olmak üzere bölgedeki mevcut değişikliklerde. Erdoğan'ın Suriye topraklarından çekilmeden evvel Esed'den taleplerde bulunması, Esed'in bu talepleri reddetmesine yol açıyor, çünkü Erdoğan'ı işgalci olarak görüyor ve müzakerelere başlamadan önce geri çekilmesi gerektiğini söylüyor.

Şu aşamada uluslararası koşulların da buna elverişli olmadığını düşünüyorum ve önümüzdeki dönemde, gelinen aşamanın koşullarına göre bunun da mümkün olabileceğini bekliyorum.

*Welat TV: Sizce Esed Erdoğan'la görüşmek istemiyor mu?

**Salah Derviş: Her ikisi de bunu yapmak istemiyor çünkü her birinin diğerinin müzakereleri kabul etmesi için koşulları var.

*Welat TV: Kürtler rejimle masaya oturmaya hazır mı? Rejimi temsil eden bazı partilerle temas halinde olan Kürt parti ve hareketleri olduğunu biliyoruz, siz bir siyasi parti olarak rejimle görüşmek ister misiniz?

**Salah Derviş: Daha önce de belirttiğim gibi, hangi hükümet veya rejim olursa olsun, Kürt meselesi başkentte çözülür. Eğer Esed Kürt meselesini çözmeye hazırsa biz de onunla masaya oturmaya hazırız.

*Welat TV: Hâlâ Esed'e güveniyor musunuz?

**Salah Derviş: O başka bir konu. Kim müzakere fikrini öne sürerse sürsün, biz buna hazırız. Müzakere fikrini temelinden kaldırırsak, bu yaptığımız büyük bir siyasi hata olur. Çünkü biz bu vatanın bir parçasıyız ve meselemizin çözümü bu vatanın içindedir, dolayısıyla Amerika, meseleleri Suriye rejimiyle bağlantılandırmadan bizim için federalizmi kuramaz.

*Welat TV: Şam, içinde bulunduğu durum karşısında Kürtler için bir şeyler başarabilecek mi, Rusya ya da İran bunu engelleyebilir mi?

**Salah Derviş: Şu anki verilere göre Kürt sorununu çözmeye hazır değil ve bunda İran'ın parmağı olduğuna inanıyorum. Eğer Suriye rejimi bölgede istikrar arıyorsa, Kürt meselesini, azınlıklar sorununu ve ekonomik durum dahil olmak üzere Suriye'deki iç sorunları çözmeli. Aksi takdirde, çözüm olmadan Suriye eski durumuna dönemez.

*Welat TV: Suriye Kürdistanı'ndaki Kürt partileri arasındaki bağlantı bir süredir kopmuş durumda, sizce Kürtler arası diyalog nereye doğru gidiyor?

**Salah Derviş: Partiler olarak bizim aramızda bazı görüşmeler oluyor, ama Kürt Ulusal Birlik Partileri (PYNK) ile Kürt Ulusal Konseyi (ENKS) arasında bir sorun var.

*Welat TV: İki taraf arasında bir uzlaşma bekliyor musunuz?

**Salah Derviş: Aslında biz Kürt hareketi ve birliği felç olmaması için iki tarafın da uzlaşmasını istiyoruz, çünkü onlar iki önemli taraf. Halkımız ve milletimiz için bir şeyler başarmak adına, iki taraf arasındaki diyaloğun yeniden tesis edilmesi konusunda hep birlikte anlaşmalı ve işbirliği yapmalıyız.

*Welat TV: Tarafsız bir parti olarak sizce iki taraf arasındaki ihtilafın nedeni kim? Her iki taraf birbirini suçluyor.

**Salah Derviş: Bu soruyu o iki tarafa yöneltmeliyiz. Biz her iki tarafın da elindeki imkanlar ışığında bir anlaşmaya varmasını umuyoruz.

*Welat TV: Diyaloğun durmasında hangi taraf daha fazla sorumlu?

**Salah Derviş: Ben bunun temel sebebinin Suriye Kürtlerini temsil etmeyen sloganlar olduğunu düşünüyorum. Bu nedenle, atılan sloganlara gelince, halkımıza ve sloganlarımıza dikkat etmeliyiz. Dışarıdan bizlere getirilen sloganlar, zorluklar ve engelleri beraberinde getiriyor, aramızdaki bölünmeyi körüklüyor, tüm taraflar ve partiler arasındaki uzlaşmayı engelliyor, hesaplarımızı gözden geçirip, halkın acil taleplerini ortaya koymak için ciddi ve akılcı bir şekilde tek masada oturacağımızı umuyoruz. Kürt meselesinin çözümü için çalınması gereken kapıların bu hareket şekli olduğunu ve bunun üzerinde bugün yürüyebileceğimizi öneriyoruz.

*Welat TV: Bunun sorumlusu büyük güçler ve uluslararası partiler mi?

**Salah Derviş: ABD daha ciddi olsaydı, daha önce Kürdistan Bölgesi'nde olduğu gibi, aralarındaki fikir ayrılıklarına ve kavgalara rağmen iki tarafı anlaşma noktasına getirebilirdi diye düşünüyorum. O dönemde taraflar arasında bu yaşanmıştı. Bugün de Amerika isteseydi bu anlaşmayı yapabilirdi ama görünen o ki bu Amerika için çok da önemli değil.

*Welat TV: Partiniz şu anda iki ayrı partiye bölündü. Yeniden yakınlaşma umudu var mı?

**Salah Derviş: Bunu göz ardı etmiyorum, ama şu anda herhangi bir işaret yok, çünkü karşı taraf bunu kabul etmiyor. Birleşik bir kongre yapılması konusunda ciddi girişimlerde bulunduk ama çabalarımızı engellediler. İki yıl boyunca görüşmeler yaptık, ama sonuç alamadık. Eğer umut olsaydı parti bölünmezdi.

*Welat TV: Salah Derviş'in Kürt Ulusal Konseyi'ne (ENKS) katılmak istediği çok kişi tarafından söyleniyor. Bu konu ne kadar doğru?

**Salah Derviş: Biz Kürt Ulusal Konseyi'nin (ENKS) kurucuları arasındaydık ve konseyi Kürt halkının taleplerini yerine getirmek için kurduk, kurulduğunda onur duyduk ve onun bayrağı altında çalıştık. Partimiz, kararın doğruluğuna veya yanlışlığına bakmaksızın bazı nedenlerden dolayı konseyden çekilme kararı aldı ancak şu anda Konsey ile ilişkilerimiz iyi ve birçok konuda görüşlerimiz aynı. Konsey'e dönüş konusu ise şu anda masada değil.

*Welat TV: Bu sizden talep edildi mi?

**Salah Derviş: Evet ama henüz dönmeye karar vermedik.

*Welat TV: Beklediğiniz karar nedir?

**Salah Derviş: Konseyin daha önce yaptığı bazı konulardan geri dönmesi, yapılan hataların düzeltilmesi, Konseyden çekilme nedenlerinin araştırılması gibi yeni bir form oluşturulmasının daha iyi olacağına inanıyorum, o zaman Kürt halkının yararına tek bir çerçevede buluşabiliriz.

*Welat TV: Bu hatalar organizasyonel miydi yoksa siyasal mı?

**Salah Derviş: Büyük bir kısmı organizasyoneldi ve hiçbir siyasi farklılık yoktu çünkü Suriye Koalisyonu ile siyasi vizyon belgemizi imzalamıştık.

*Welat TV: Tarafınız belgenin içeriğinden memnun kaldı mı?

**Salah Derviş: Evet ve biz bunu kendi özgür irademizle imzaladık.

*Welat TV: Parti olarak PYD ile bağlantılarınız var mı?

**Salah Derviş: Onlarla ilişkilerimiz iyi ve normal. Onlar bizi eleştirebilirler, biz de onları bazen eleştiriyoruz ama biz onlarla aramızda anlaşmazlığı ve düşmanlığı körüklemiyoruz.

*Welat TV: PYD ile Kürt Ulusal Konseyi (ENKS) arasında düşmanlık mı var?

**Dr. Salah Derviş: Hayır, çünkü bugün tüm taraflar çözüm istiyor ve iki tarafı da çözüme kavuşturacak bir taraf arıyorlar. Ortak çalışma yapmamız için, siyasi olarak bizimle aynı fikirde olmayanlara dahi kapılarımız her zaman açık olmalı.

*Welat TV: Suriye muhalefeti ve özellikle Koalisyonla ilişkileriniz nasıl?

**Salah Derviş: Bizim onlarla hiçbir bağımız yok, uzun zaman önce kesildi. Yurt içi ve yurt dışındaki ılımlı muhalefetle ilişkilerimiz, bağlantılarımız var, tüm partilerle, şahsiyetlerle, gruplarla görüşüyoruz. Suriye'de siyasi çözüm aşamasına girmek ve Suriye ve Kürt halkına hizmet etmek adına, birlikte çalışabilmek için aramızda bazı uzlaşılar var.

*Welat TV: Bugünlerde Suriye dışındaki taraflarla görüşmeleriniz var mı?

**Salah Derviş: Bana Moskova ve Kahire platformlarından davetiye gönderildi ve ben de katılacağım, çünkü aralarında koordinasyon var ve bizden de katılmamız isteniyor, ancak partimizin liderleriyle görüştükten sonra Platforma katılabilmemiz için örgüt tüzüğünde yer alması gereken pek çok husus var. Platform içerisinde Kürt meselesi ve Kürt talepleri az ve eksik bulunuyor. Bu talepler, Kürt halkının anayasal olarak tanınması ve Suriye Anayasası'nda korunan meşru haklarının tanınması ve Kürt halkına adalet sağlanmasıdır.

*Welat TV: Moskova'ya yalnız mı gideceksiniz yoksa sizinle beraber giden başka partiler var mı?

**Salah Derviş: Bizi yalnız davet ettiler.

*Welat TV: İlerici Parti olarak Kürdistan Bölgesi'yle ilişkileriniz nasıl?

**Salah Derviş: Kürdistan Bölgesi, İran Kürdistanı ve Türkiye Kürdistanı'ndaki tüm siyasi partilerle ilişkilerimiz iyidir.

*Welat TV: Son olarak ne söylemek istersiniz?

**Salah Derviş: Umarım Suriye Kürdistanı'ndaki siyasi partiler, Suriye'deki Kürt halkının haklarının sağlanması ve korunması için kendi aralarında tek bir formül üzerinde anlaşırlar ve birlik ve beraberlik için elimizden gelen tüm çabayı gösteririz. Halkımızın yüreğine bir umut aşılayalım ve düşmanlarımız her anımızı hesaba katsın.